نامه سرگشاده یغما گلرویی در انتقاد از سخنان روحانی در جمع هنرمندان؛ وظیفه هنرمند مخالفت با سانسور است

Yaghma-Golrouei

تقاطع: یغما گلرویی، شاعر و ترانه‌سرای شناخته‌شده‌ی ایران که از آغاز دهه‌ی هشتاد خورشیدی دست‌کم ۹ سال را ممنوع از فعالیت بوده و اخیرا بعد از چهار سال مجموعه‌ی شعری از او به بازار آمده، در نامه‌ای سرگشاده به حسن روحانی، به سخنان او در جمع شماری از هنرمندان واکنش نشان داد و اعلام کرد که به وظیفه‌ی خود به عنوان هنرمند که “مخالفت با سانسور است” ادامه خواهد داد.

آقای گلرویی در این نامه که متن کامل آن را روز دوشنبه (۲۳ دی-۱۳ ژانویه) خبرگزاری ایلنا منتشر کرده، با اشاره به انتشار ۳۰ عنوان کتاب، شصت آلبوم موسیقی و بیش از سی فیلم سینمایی و سریال تلویزیونی با استفاده از ترانه‌های او در ۱۵ سال فعالیت هنری‌اش، نوشته است: «در تمام این سال‌ها، آثارم به انواع و اقسام مختلف از طرفِ شوراهای فعالِ ممیزی -که اغلب زیرمجموعه‌ی وزارتِ ارشاد هستند- دچار سانسور شده‌اند و چند سال ا‌ست‌‌ همان روندِ کج‌دار و مریز هم متوقف شده و اثری از من -جز یک مجموعه شعر آن هم بعد از حذفِ سی شعر- نتوانسته مجوز انتشار دریافت کند.»

وی در ادامه به جلوگیری از انتشار «چاپ‌های مجددِ حدود دَه عنوان از کتاب‌های قدیمی و دارای مجوزش» در سال‌های اخیر اشاره کرده و روند توقف آثارش در اداره‌ی ممیزی وزارت ارشاد را این‌گونه شرح می‌دهد: «در آن وزارت‌خانه، تا به حال نه کسی پاسخ‌گو بوده و نه در کل جوابِ دقیقی داده می‌شده که برای مثال فلان کتاب قابل چاپ هست، یا نیست و یا این جمله و این سطر و این پاراگرافش باید حذف شود. هر روز مراجعین را به هفته‌ی دیگر حواله می‌دهند و آن روز موعودِ پاسخ‌گویی معلوم نیست کی از راه خواهد رسید. چنان که بعضی از کتاب‌ها به سلامتی دارند تولدِ هشت ساله‌گی خود را نزدِ بررسان وزارت ارشاد جشن می‌گیرند و با اینکه اغلب زیر پانصد صفحه هستند، هنوز موفق به بررسی و اعلام موارد سانسورشان نشده‌اند.»

این ترانه‌سرا که دی ماه سال گذشته در اعتراض به ممنوعیت انتشار آثارش، از فعالیت هنری خداحافظی کرده بود، با بیان این‌که از زمان روی کارآمدن دولت جدید نیز تغییری در این وضعیت رخ نداده و «بسیارانی از نویسنده‌گان و شاعران و ترانه‌سرایان هنوز و هم‌چنان چشم به راهِ رسیدنِ آن عیدِ مژده‌ داده‌ شده‌اند»، سخنان حسن روحانی در دیدار چهارشنبه گذشته (۱۸ دی-۸ ژانویه) وی با گروهی از هنرمندان را «متناقض» خوانده و آن‌ها را ناشی از «نگاهِ هم‌سوی» گوینده‌ی آن با «فضای بسته‌ی فرهنگی تمام این‌ سال‌ها» دانسته است.

او از جمله با اشاره به بخشی از اظهارات روحانی مبنی بر این‌که «هنر یعنی ارزش و هنرمند [فرد] ارزشمندی است که با کار خلاقانه به تعالی می‌رسد» می‌نویسد: «می‌خواهم بدانم با تعریف حضرت‌عالی کسی مثل “صادق هدایت” که هنوز و هم‌چنان درخشان‌ترین و جهانی‌ترین چهره ادبیات داستانی ماست چگونه تعریف می‌شود و متولیان فرهنگی دولت شما چگونه با آثارش برخورد خواهند کرد؟»

آقای گلرویی، سخنان رییس جمهوری اسلامی در خصوص تاثیر «ویران‌کننده‌»‌ی موسیقی‌های غربی و پاپ بر موسیقی سنتی ایران در سال‌های پیش از انقلاب را نیز مورد انتقاد قرار داده و با بیان این‌که «خطای خفه کردن موسیقی مردمی را نمی‌توان به هیچ وجه با سعی در کمک به موسیقی دستگاهی توجیه کرد» از آقای روحانی می‌پرسد: «مگر در تمام دنیا برای بالیدن موسیقی سنتی یک کشور، سبک‌های دیگر موسیقی را در آن تار و مار می‌کنند؟ مگر به زور و ضرب می‌توان نوعی از موسیقی را ترویج کرد؟»

ترانه‌سرای شناخته‌شده ایران، با بیان این‌که «همان‌طور که ارشاد خود را موظف به اجرای سانسور می‌داند، هنرمند هم موظف به مخالفت با سانسور است» نوشته است: «هنر واقعی و متعهد اما تنگنا و دهن‌بند را برنمی‌تابد. رودی‌ست که مسیر خود را در سنگلاخ هم پیدا می‌کند و پیش می‌رود. هنرمند را می‌شود تنها ممنوع‌العرضه‌ کرد، نه‌ ممنوع‌الخلق.»

وی با تاکید بر این‌که «بر سر عهد خود مانده‌ایم و بهایش را هم داده‌ایم و می‌دهیم»، می‌نویسد: «شعرها و ترانه‌های‌مان را در دفترچه‌های‌ کوچک‌مان نگه‌ خواهیم‌ داشت، امروز اگر مجال عرضه نیابند شک نکنید که فرداروزی فرزندان ما و شما آن‌ها را خواهند شنید.»

DolatAbadi-Nazeri-Kimiaei-Rashidi

یغما گلرویی در پایان این نامه، با اشاره به شرکت شماری از هنرمندان در دیدار با حسن روحانی و با تاکید بر این‌که درباره‌ی آن‌ها «قضاوتی» نمی‌کند، نوشته است: «می‌خواهم بدانید هنرمندانی که در آن همایش برای‌تان کف می‌زدند نماینده‌ی تمام هنرمندان نیستند. نماینده‌ی هیچ‌کس نیستند جز خودشان. به هر نیتی -از ساختن یک فیلم، یا انتشار یک کتاب گرفته تا دل‌سوزی برای فرهنگ و امید برای باز شدن فضای فرهنگی- به آن‌جا آمده باشند به خودشان مربوط است اما هستند هنرمندان بسیاری که‌ شان هنر را ورای نزدیکی به قدرت می‌دانند. صدای سکوتِ آن‌ها را هم بشنوید.»

گفتنی است دیدار هنرمندان شناخته‌شده‌ی ایران با حسن روحانی با انتقاد شمار دیگری از هنرمندان روبه‌رو شد. از جمله شاهین نجفی، خواننده‌ی موسیقی اعتراضی ساکن آلمان، با انتشار ویدئویی، این هنرمندان را که در میان‌شان افرادی چون شهرام ناظری، مسعود کیمیایی، بهمن فرمان‌آرا و محمود دولت‌آبادی نیز دیده می‌شد، به  «اختگی سیاسی-هنری» متهم کرد و گفت: «باید بر هنر و هنرمندان این سرزمین گریست، وقتی این‌گونه خوار و خفیف می‌شوند و در گیرودار امنیت و نام و نان، حیثیت‌شان را حصیر نشیمن‌گاه دولت‌مردان می‌کنند.»

نظرتان را بنویسید