لغزش کلینتون در خصوص ایران در مناظره و یک امتیاز به نفع ترامپ

ایلای لیک *

Eli-Lake

در نخستین مناظره ریاست جمهوری امریکا که می‌توانست مناظره‌ای قوی برای هیلاری کلینتون باشد وقتی بحث به ایران کشیده شد او به لغزش افتاد. در بخشی از این مناظره که بر مسائل امنیت ملی متمرکز شده بود، کلینتون به صحبت‌های اوایل ماه جاری دانلد ترامپ در مورد مانورهای اخیر نیروی دریایی ایران در خلیج فارس طعنه زد.

او گفت: «چند روز قبل دیدم دانلد می‌گوید “نیروهای دریایی ایرانی در یک کشتی، ملوانان امریکایی را دست انداخته‌اند و اگر آن‌ها این کار را در دوره‌ی من بکنند، در دریا تار و مارشان می‌کنم.”» کلینتون سپس با کنایه از ترامپ پرسید: «و جنگ دیگری را شروع می‌کنم؟»

این رویکرد تهاجمی قابل درک است. این بخشی از شعار “دانلدِ خطرناک” (#dangerousdonald) است که دموکرات‌ها و دیگر دشمنان ترامپ، بیش از یک سال است که استفاده‌اش می‌کنند. رویکرد کلینتون، تکرار کلاسیک این عبارت است: «مردی که می‌تواند با یک پیام توییتری از کوره در برود حتی نباید انگشتانش به کدهای سلاح هسته‌ای نزدیک شود.»

و در یک نگاه سطحی، این سخنان یک انتقاد منطقی به نظر می‌رسد. هر چه که باشد، هیچ‌کس خواستار یک جنگ با ایران به خاطر یک تیراندازی نیست و هنگامی که او این موضوع را به این شکل مطرح می‌کند، این‌طور به نظر می‌رسد که ترامپ نمونه دیگری از فقدان شخصیت لازم برای فرمانده کل قوا شدن را به نمایش گذاشته است.

اما این کنایه کلینتون به شدت دارای سوء برداشت نسبت به آن‌چه است که در حال حاضر در خلیج فارس جریان دارد.

قبل از هر چیز، «دست انداختن» کلمه‌ی درستی برای آنچه اتفاق افتاد نیست. قایق‌های ایرانی در ماه‌های اخیر به طور خطرناکی به کشتی‌های ایالات متحده که برای تامین امنیت یکی از مهم‌ترین خطوط کشتیرانی جهان در خلیج فارس حضور دارند، نزدیک شده‌اند. در هفته‌ی نخستِ سپتامبر سه حادثه این‌چنینی روی داد. در یک مورد، یک کشتی ایالات متحده برای جلوگیری از نزدیک شدن نیروهای ایرانی به تیراندازی مستقیم پرداخت.

این یک سوال فرضی نیست. در ماه ژانویه، زمانی که دو قایق ایالات متحده به طور تصادفی به آب‌های ایران ورود پیدا کردند، توسط نیروی دریایی این کشور متوقف و خدمه‌شان به مدت کوتاهی، درست قبل از آخرین سخنرانی سالانه رییس جمهور باراک اوباما تحقیر شدند.

این وقایع چنان ژنرال “جوزف وُوتل”، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده را نگران کرد که او در این ماه به خبرنگاران گفت نگران یک اشتباه محاسباتی است: «اگر آن‌ها هم‌چنان به آزمودن ما ادامه دهند ما هم پاسخ خواهیم داد و از خود و شرکای‌مان دفاع خواهیم کرد.»

کلینتون احتمالا قصد نداشت ژنرال وُوتل و خطری را که او می‌دید دست کم بگیرد. بخش بزرگی از لحن و پیام کلینتون نسبت به رای‌دهندگان در زمینه امنیت ملی این است که او مناسبات جهانی را می‌فهمد و سازوکارهای آن را می‌داند؛ در حالی که ترامپ یک فرد آماتور خطرناک است که از درکی اصول اولیه از موضع هسته‌ای ایالات متحده گرفته تا سیستم‌های ائتلاف ما با کشور‌ها ندارد. این وظیفه هیلاری است که تعرض ایران را جدی بگیرد و به ترامپ بگوید این‌ها «دست انداختن» صرف نیست.

مشکل دیگر رویکرد کلینتون در قبال حوادث خلیج فارس این است که او حتی تعهد خودش برای اتخاذ موضعی سرسخت‌تر در قبال حمایت ایران از تروریسم و جنگ‌های نیابتی علیه متحدان ایالات متحده در منطقه را بی‌اعتبار می‌کند. “جیک سالیوان” دستیار ارشد امنیت ملی کلینتون در ماه ژوئن این موضوع را این‌گونه مطرح کرد: «ما نیاز به بالا بردن هزینه‌ها برای ایران در قبال رفتارهای بی‌ثبات‌کننده آن کشور داریم. ما نیاز به بالا بردن اعتماد به نفس شرکای سنی خود داریم.»

یکی از راه‌های افزایش هزینه‌ها برای ایران، ارسال این پیام روشن است که اقدامات تحریک‌آمیز این کشور در خلیج فارس پیامدهایی خواهد داشت. در این رابطه، کار ترامپ در تهدید کردن ایران درست بود ولی او در وارد شدن به جزئیات اشتباه کرد. با این حال، عصاره سخنان او با آنچه “وُوتل” در اوایل این ماه القا کرد بسیار نزدیک است.

کلینتون اما یک فرصت برای نشان دادن اینکه او هم اهمیت بازدارندگی در خلیج فارس را درک می‌کند از دست داد.


* ایلای لیک، ستون‌نویس و روزنامه‌نگار در حوزه‌ی سیاست خارجی و امنیت ملی با سابقه‌ی کار در واشنگتن‌پست، نیویورک‌تایمز، و دیلی‌بیست است. نسخه‌ی انگلیسی این یادداشت روز ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۶ (۶ مهر ۱۳۹۵) در وب‌سایت شبکه‌ی خبری “بلومبرگ” منتشر شده است.

ترجمه: احمد هاشمی/ مرکز مطالعات لیبرالیسم

بیشتر بخوانید:

نظرتان را بنویسید