اقتصاد ایران در مردادماه: افزایش همکاری‌‌های دولت و سپاه هم‌زمان با تشکیل «شورای فقهی» در بانک مرکزی

Iran-Economy-Logo

مرکز مطالعات لیبرالیسمسعید قاسمی‌نژاد و یوحنا نجدی: اقتصاد ایران در مردادماه امسال، روزهای تقریبا آرامی را پشت سر گذاشت. همکاری‌های اقتصادی جدید میان سپاه پاسداران و دولت، افزایش محسوس بهای طلا و ارز، کاهش ۳۰درصدی قدرت خرید کارگران و جدیدترین ادعاها و وعده‌های اقتصادی حسن روحانی در کمتر از یک سال تا پایان کار دولت یازدهم از جمله مهم‌ترین خبرها و تحولات اقتصادی پنجمین ماه از سال ۱۳۹۵ بودند. دستگیری مدیرعامل پدیده شاندیز و بازداشت ۹روزه شهرام جزایری در همین ارتباط نیز از دیگر خبرهای این ماه به شمار می‌روند.

قاچاق علنی زیتون و واگذاری رانتی یک پروژه به نهادی دولتی

“رییس شورای ملی زیتونروز ۲۴ مردادماه از قاچاق و عرضه چشمگیرزیتون و روغن زیتون در بازارچه‌های مرزی خبر داد و گفت که «شبکه قاچاق در زمینه واردات روغن زیتون به شدت فعال است».

به گفته احمد بلندنظر، گستردگی قاچاق در مناطق جنوب غربی کشور به گونه‌ای است که «روی در برخی مغازه‌ها بزرگ نوشته شده است، فروش اجناس قاچاق در محل انجام می‌شود».

یک روز پیش از آن نیز خبرگزاری مهراز واگذاری رانتی یک پروژه بندری به یکی از نهادهای دولتی خبر داد و نوشت که به‌ رغم تاکیدهای وزیر راه و شهرسازیبر عدم واگذاری پروژه‌ها به شرکت‌های زیرمجموعه این وزارتخانه اما «یک شرکت زیرمجموعه سازمان بنادر، طرح توسعه بندر چابهار را برعهده گرفته است».

بر پایه این گزارش، بندر بهشتی چابهار واقع در استان سیستان و بلوچستان که موقعیتی استراتژیک دارد «از مدتی قبل در اختیار این شرکت دولتی قرار گرفته تا کار تامین تجهیزات و ساخت و ساز در این بندر را انجام دهد».

این گزارش، با اشاره به اعتبار ۴۰۰ میلیون دلاری این پروژه افزوده است که «سازمان بنادر تاکنون ۱۰۰ میلیارد تومان به این شرکت زیرمجموعه خود پرداخته و مابقی را هم باید بعدا واریز کند».

از سوی دیگر، سخنگوی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارزنیز به خبرگزاری تسنیمگفت که در پرونده مربوط به ۲۱۰ کانتینر حامل کالای قاچاق، «تعدادی از کارکنان درب خروج، ترخیص‌کاران و ارزیابان، برخی کارکنان سازمان بنادر و دریانوردی و شرکت‌های پیمانکار سازمان بنادر» بازداشت شده‌اند.

قاسم خورشیدی تصریح کرد که «قاچاق سازمان‌یافته و کلان بدون مداخله و تبانی کارکنان دستگاه‌های متولی در مبادی رسمی امکان‌پذیر نیست».

در میانه‌های تیرماه گذشته بود که نیروی انتظامی استان هرمزگان از کشف یک محموله ۲۱۰ کانتینری کالای قاچاق به ارزش ۱۹۰ میلیارد تومان خبر داد. شماری از منابع خبری، این محموله را بزرگترین محموله قاچاق کشف‌شده بعد از انقلابتوصیف کردند.

در خبری دیگر در این خصوص، گمرک ایراناز کشف ۲۷ کانتینر کالای قاچاق شامل ۱۳ کانتینر یخچال فریزر ساید بای ساید، ۶ کانتینر لوستر و ۸ کانتینر ظروف سرامیک و چینی خبرداد و اعلام کرد که «بار دیگر ردپای کارت‌های بازرگانی یکبار مصرف در قاچاق این محموله‌ها پیدا شد».

پیگیری‌های گمرک نشان داد که «باندهای قاچاق با استفاده از کارت‌های بازرگانی یکبار مصرف یا اجاره‌ای کالاهای خود را به نام تعدادی افراد بی‌بضاعت و کم‌درآمد ثبت کرده‌اند».

از سوی دیگر، سخنگوی قوه قضاییهروز سوم مردادماه با تشریح جزییاتی از پرونده فساد مالی بانک ملتگفت: «تعداد دیگری هم تحت تعقیب قرار گرفته‌اند که برخی از آنها خارج از کشور هستند

غلامحسین محسنی‌اژه‌ای خاطرنشان کرد که اتهامات رییس بانک ملتو معاون او و دو نفر دیگر از بازداشت‌شدگان در این پرونده، «صرفاً مربوط به بحث دریافت حقوق‌های نامتعارف نیست».

گفتنی است علی رستگار سرخه‌ای، مدیرعامل سابق بانک ملتو ناصر شاهین‌فر، معاون اجرایی او روز ۲۸ تیرماه توسط سازمان اطلاعات سپاه پاسداراندستگیر شده‌اند. این دستگیری ۱۹ روز پس از برکناری مدیرعامل بانک ملتدر پی ماجرای دستمزدهای نجومی برخی از کارمندان دولت رخ داد.

شهرام جزایری و پدیده شاندیز

شهرام جزایری که روز ۱۶ مردادماه در مشهد بازداشت شده بود، ۹ روز بعد با «قرار کفالت» آزاد شد.

محمود علیزاده طباطبایی، وکیل آقای جزایری در گفتگویی با خبرگزاری فارسبا تاکید بر اینکه «اتهام سنگینی متوجه موکل من نبود» گفت که موکلش از طرف محسن پهلوان، مدیرعامل سابق شرکت پدیده شاندیزبه مشهد دعوت شده بود «تا در مورد موضوعی با هم صحبت کنند اما پیش از ملاقات با پهلوان و در فرودگاه دستگیر شد».

شهرام جزایری، متهم اصلی یکی از مشهورترین پرونده‌های فساد اقتصادی در جمهوری اسلامی است که مهرماه سال ۱۳۹۳ پس از ۱۱ سال از زندان آزاد شد و بار دیگر فعالیت‌های اقتصادی خود را آغاز کرد.

این در حالی است که دادستان خراسان رضویروز هفتم مردادماه اعلام کرد که «محسن پهلوان، مدیرعامل شرکت پدیده شاندیز پس از احضار به دادسرای عمومی و انقلاب مشهد بازداشت و روانه زندان شده است».

به گزارش خبرگزاری تسنیم، غلامعلی صادقی تصریح کرد: «پس از آن که گزارش‌هایی از جرایم و تخلفات در شرکت پدیده شاندیز به دادسرای مشهد رسید، اقدامات قضایی در این باره صورت گرفت

شرکت پدیده شاندیز در زمینه توسعه پروژه‌های ساختمانی در شاندیز، در نزدیکی شهر مشهد، فعالیت می‌کرد اما از زمستان سال ۱۳۹۳ با حکم مقام‌های قضایی مشهد، فروش سهام پدیده شاندیز ممنوع شد.

این شرکت که به برخی از سهامداران خود، حواله‌هایی داده بود، نتوانست به تعهدات خود عمل کند و همین امر به کشمکش‌های دامنه‌داری میان مسوولان پدیده شاندیز و شماری از سهامدارنش انجامید به گونه‌ای که برخی از مالباختگان بارها در مشهد و تهران دست به تجمع زدند.

علیرضا رشیدیان، استاندار خراسان‌رضوی در اسفندماه سال گذشته گفته بود: «بر اساس حسابرسی‌های انجام‌شده مجموع بدهی شرکت پدیده ۸۴‌ هزار ‌میلیارد ریال و شامل حقوق سهامداران، حقوق دولتی، هزینه‌های صدور پروانه، مجوزها و جرایم کمیسیون ماده ۱۰۰ و تغییر کاربری، بدهی به پیمانکاران است

۵۰ میلیون حساب بانکی مخدوش

وزیر دادگستریجمهوری اسلامی می‌گوید که نزدیک به ۵۰ میلیون حساب بانکی «مخدوش و دارای هویت نامشخص» در ایران وجود دارد.

به گزارش خبرگزاری “ایلنا” مصطفی پورمحمدی روز ۲۴ مردادماه با تاکید بر اینکه وجود ۵۰ میلیون حساب بانکی مخدوش، «چهره نامطلوبی از شرایط درونی کشور بروز می‌دهد» گفت: «چنین آماری نظام بانکی کشور را زیر سؤال می‌برد

وی که در نهمین جلسه “شورای مرجع ملی کنوانسیون مبارزه با فساد” سخن می‌گفت، با ابراز تاسف از «بی‌نظمی‌های زیادی در حوزه مالی» از جمله «فرارهای مالیاتی و گمرکی» گفت که «این موضوعات بخش عمده حجم فساد در کشور را شامل می‌شوند».

در خبری دیگر در خصوص نظام بانکی ایران، رییس پلیس آگاهیروز ۱۴ مرداد از دستگیری یکی از بزرگ‌ترین بدهکاران بانکی کشورخبر داد و گفت که «این فرد بدهکار از سال ۱۳۸۶ تاکنون فراری بود اما از کشور خارج نشده بود و با رصد اطلاعاتی فرماندهان پلیس شناسایی و دستگیر شد».

به گفته سرتیپ محمدرضا مقیمی، مجموع بدهی این فرد رقمی در حدود ۱۵۰ میلیارد تومان است.

از سوی دیگر، یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظاماز دستور رهبر جمهوری اسلامی برای ایجاد شورای فقهیبه عنوان یک رکن اصلی در بانک مرکزیخبر داد.

غلامرضا مصباحی مقدم با اعلام این مطلب در صفحه شخصی خود در اینستاگرام افزود که «این موضوع باعث خواهد شد که دیدگاه مردم نسبت به سود بانکی مشروع شود».

به گفته سید عباس موسویان، عضو کارگروه بانکداری بدون ربا، این دستور علی خامنه‌ای در پاسخ به نامه اسحاق جهانگیری، معاون اولحسن روحانی به رهبر جمهوری اسلامی درباره اصلاح قانون بانکداری بدون رباصادر شده است.

تشدید مشکلات اقتصادی کارگران

وزیر راه و شهرسازیدر دولت حسن روحانی می‌گوید که تقریبا یک چهارم جمعیت ایران در وضعیت بدیروزگار می‌گذرانند.

عباس آخوندی که روز ۱۴ مردادماه در جلسه شورای اداری لرستان سخن می‌گفت، با بیان اینکه «حدود ۱۹ میلیون نفر در شهرهای ایران در وضعیت بدی زندگی می‌کنند»، افزود که «باید سیاست‌هایی برای رفتن به سوی ارتقاء کیفیت زندگی در شهرها دنبال شود».

او در تشریح وضعیت زندگی بداین ۱۹ میلیون نفر به مورادی همچون آپارتمان نشینی بدقوارهو ناوگان هوایی فرسودهدر ایران اشاره کرد.

از سوی دیگر، فعالان کارگری از تشدید مشکلات اقتصادی و کاهش ۳۰ درصدی قدرت خرید کارگران خبر می‌دهند.

خبرگزاری مهر، روز ۱۴ مردادماه گزارشی را روی خروجی خود قرار داد و از قول نمایندگان کارگری نوشت که «در ۴ ماهه نخست امسال قدرت خرید خانوارهای کم‌درآمد و کارگری دستکم ۳۰ درصد افت کرده» و «دستمزدها نهایتا کفاف مخارج ۱۰ روز ماه را می‌دهد».

در همین خصوص، دبیرکل کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایرانبا اشاره به آمارهای دولتی مبنی بر هزینه ماهانه ۲/۵ میلیونی برای هر خانوار گفت که حتی «اگر همین آمار را نیز بپذیریم، کارگران با دریافتی ۸۱۲ هزار تا حداکثر یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی، هر ماه با شکاف اقتصادی عمیقی مواجه هستند».

هادی ابوی ضمن تاکید بر افت ۳۰ درصدی قدرت خرید و معیشت کارگران در۴ ماهه نخست امسال خاطرنشان کرد: «ما تقریبا در تمامی اقلام مورد نیاز برای زندگی به ویژه در بخش خوراک با رشد قیمت مواجه هستیم

جدیدترین آمارها و وعده‌های اقتصادی حسن روحانی

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به تیرماه گذشته نسبت به دوازده ماه منتهی به تیرماه ۱۳۹۴ را معادل ۹/۲ درصد اعلام کرد. این شاخص در تیرماه امسال نسبت به ماه مشابه سال قبل معادل ۸/۱ درصد افزایش داشته است.

مرکز آمار ایراننیز نرخ تورم منتهی به پایان تیرماه امسال را ۹ درصد اعلام کرد. بر اساس یافته‌های این مرکز، نرخ تورم در تیرماه گذشته نسبت به تیرماه سال قبل، ۶/۵ درصد برآورد شده است.

در همین حال، رییس جمهوری اسلامی روز ۲۴ مردادماه در سخنانی در جمع مردم یاسوج با اشاره به رشد اقتصادی منفی ۶/۸ درصدی کشور در ابتدای شروع به کار دولت خود، رشد اقتصادی در سه ماهه نخست امسال را ۴/۴ درصد اعلام کرد. اشاره حسن روحانی به جدیدترین آمارهای مرکز آمار ایران است.

این گزارش که همزمان با سخنرانی حسن روحانی منتشر شد، رشد اقتصادی ۳ ماه ابتدای سال جاری با احتساب نفت را ۴/۴ درصد و بدون نفت را ۲/۹ درصد اعلام کرده است.

آقای روحانی در جدیدترین وعده‌های اقتصادی خود، در میان مردم یاسوج وعده داد که «تا پایان سال جاری بیش از هفت هزار بنگاه اقتصادی در کشور راه‌اندازی خواهد شد».

این در حالی است که عدم تحقق وعده‌های اقتصادی رییس جمهوری اسلامی بویژه رونق اقتصادی و حل معضل بیکاری، در فاصله کمتر از یک سال تا پایان کار دولت، با انتقادهای فراوانی حتی از سوی طرفداران دولت مواجه شده است.

جدیدترین برنامه‌های اقتصادی سپاه پاسداران؛ افزایش همکاری دولت و سپاه

در مردادماه گذشته نیز خبرهای جدیدی درخصوص تازه‌ترین فعالیت‌های اقتصادی سپاه پاسداران بویژه در همکاری با دولت حسن روحانی منتشر شد.

از جمله، روزنامه نوآوراندر شماره روز ۲۴ مردادماه خود در گزارشی از ورود قرارگاه خاتم الانبیاء، شاخه اقتصادی عملیاتی سپاه پاسداران، به آزادراه تهرانشمال خبر داد و نوشت که این قرارگاه، «آنطور که از گفته‌های وزیر راه و شهرسازی پیداست، به زودی در پروژه ساخت آزادراه تهران شمال سهیم می‌شود».

این گزارش از قول عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازیدر دولت حسن روحانی نوشت که «بنیاد مستضعفان به عنوان شریک دولت در آزادراه تهران شمال برنامه‌های مناسبی را برای تکمیل این آزادراه ارائه کرده و دولت از عملکرد این بنیاد راضی است» و از این رو، «برای ورود قرارگاه خاتم الانبیاء به پروژه آزادراه تهران شمال باید با بنیاد مستضعفان تفاهم شود».

روزنامه نوآوراناین سخنان آقای آخوندی را چراغ سبزدولت به قرارگاه خاتم الانبیاء توصیف و یادآوری کرد که در سال‌های نخست روی کار آمدن دولت حسن روحانی «اجرای قرارداد واگذاری ساخت قطعات ۲ و ۳ آزادراه تهران شمال به قرارگاه خاتم الانبیاء» متوقف شده بود.

از سوی دیگر، معاون توسعه روستایی و مناطق محروم کشورنیز روز ۲۷ مردادماه اعلام کرد که دولت حسن روحانی با سپاه پاسداران تفاهمنامه‌ای را به امضا رسانده است که بر مبنای آن، سپاه در هفت استان مرزی ایران تعاونی‌های مالی تاسیس می‌کند و به روستاییان وام کم‌بهره می‌دهد.

ابوالفضل رضوی افزود که به موجب این تفاهمنامه بین دولت حسن روحانی و سپاه پاسداران، «تعاونی‌هایی مالی در روستاها تاسیس می‌شود که در آنها سه برابر مبلغی که اشخاص سرمایه‌گذاری کنند به آنها وام با بهره صفر درصد داده می‌شود».

این مقام مسوول پیشتر نیز روز ۱۶ مردادماه از اجرای پروژه‌هایی تولیدبا سپاه در هزار روستای ایرانخبر داده بود.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، وی گفت که «با تعامل و مشارکت سپاه پاسداران پروژه‌های تولیدی در یک هزار روستای کشور اجرایی می‌شود و در این زمینه تفاهم‌نامه مشترکی بین سپاه پاسداران و معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم کشور امضا شده است».

گفتنی است سردار عبادالله عبداللهی فرمانده قرارگاه خاتم الانبیاء روز ۲۱ تیرماه اعلام کرده بود که این قرارگاه «در همکاری با دولت حسن روحانی، بیش از ۵۰ پروژه در حوزه‌های نفت، گاز و پتروشیمی، عمرانی و صنعتی را تا پایان سال جاری خورشیدی افتتاح می‌کند».

گرانی محسوس طلا و ارز؛ رییس جدید در بورس

بهای دلار امریکا از ۳۴۹۰ تومان در ابتدای مرداد به ۳۵۳۰ تومان در آخرین روز آن افزایش یافت و بهای یورو نیز با طی کردن روندی مشابه، از ۳۸۹۰ به ۴۰۱۰ تومان رسید.

قیمت سکه تمام بهار آزادی از یک میلیون و ۸۴ هزار تومان در ابتدای مرداد، با افزایشی محسوس به یک میلیون و ۱۱۱ هزار تومان رسید و بهای نیم سکه بهار آزادی هم از ۵۴۴ هزار به ۵۶۰ هزارتومان افزایش یافت.

شاخص بازار سرمایه، پس از افت و خیزهای فراوان، سرانجام در آخرین روز مرداد، وارد کانال ۷۸هزار واحدی شد و به  ۷۸ هزار و ۸۶ واحد رسید. با این حال، مهمترین خبر در حوزه بورس به تغییر رییس این سازمان مربوط می‌شود.

محمد فطانت، رییس پیشین سازمان بورسکه از آذرماه سال ۱۳۹۳ در این سِمَت بود، به دلیل آنچه که بیماری قلبینامیده شد، از سمت خود کنار رفت و شاپور محمدی به عنوان سومین رییس سازمان بورسدر دولت حسن روحانی، از روز ۵ مرداد فعالیت خود را در این سازمان آغاز کرد.

بیشتر بخوانید:

نظرتان را بنویسید