ایران در حال صدور انقلاب فرهنگی خود است

آرش سبحانی*

Arash-Sobhani

چندسال پیش، گروه ما کیوسک که از اجرا در ایران منع شده است، برای اجرا به فستیوالی در آلمان دعوت شد. در آن زمان شخص سازمان‌دهنده‌ی فستیوال در چند برنامه‌ی تبادل فرهنگی با ایران مشارکت داشت. او برای من تعریف کرد که در جریان یکی از سفرهایش به ایران این پیشنهاد را مطرح کرده بود که جشنواره‌ای از موسیقی معاصر خاورمیانه با حضور مقامی از وزارت فرهنگ ایران در اروپا برگزار شود. آن مقام از او پرسیده بود که آیا گروه‌های ایرانی خارج از ایران نیز در آن حضور خواهند داشت؟ او می‌خواست بفهمد که آیا موسیقی‌هایی که توسط مقامات ایران مورد تایید نیستند نیز اجرا خواهد شد یا خیر. زمانی که سازمان‌دهنده پاسخ مثبت داد و گفت که قطعا از گروه کیوسک نیز دعوت خواهد کرد، مقام ایرانی در پاسخ گفت که وزارت‌خانه‌اش از حضور موزیسین‌های داخلی در چنین جشنواره‌ای جلوگیری خواهد کرد.

در ابتدا سازمان‌دهنده ی آلمانی این موضوع را در نظر گرفته بود که کیوسک را از جشنواره‌ی اروپایی حذف کند، اما وقتی بیشتر اندیشید نظرش تغییر کرد. او نمی‌توانست درک کند که یک مقام رژیم ایران در تهران، به چه حقی می‌خواهد ارزش‌ها و قوانین حکومت خود را در فستیوالی در یک کشور دیگر اعمال کند؟ این جشنواره قرار بود در آلمان برگزار شود و بودجه‌ی آن را نیز دولت آلمان پرداخت می‌کرد که به آزادی بیان احترام می‌گذارد.

متاسفانه این تنها یک نمونه از تلاش‌های جمهوری اسلامی برای تحمیل ارزش‌های خود در خارج از مرزهای ایران است. حکومت ایران فرستادگان زن کشورهای خارجی را مجبور به پوشیدن حجاب می‌کند و دلیل می‌آورد که این قانون کشور است و هیچ بازدیدکننده‌ای از آن مستثنی نیست. در عین حال کارگردانان، بازیگران، اساتید دانشگاه، یا هنرمندان ایرانی که به جشنواره‌ها و برنامه‌های خارج از ایران دعوت می‌شوند توسط دولت زیر ذره‌بین قرار می‌گیرند و ممکن است در بازگشت به خاطر نپوشیدن “لباس متناسب با قوانین ایران” دچار مشکل شوند. آن‌ها حتی ممکن است به خاطر دست دادن با جنس مخالف پیش از سخنرانی یا هنگام دریافت جایزه برای اثرشان ممنوع از کار شوند.

به تازگی مقامات ایران اصرار کرده‌اند که دولت فرانسه باید شراب را از مهمانی شامی که به افتخار حضور آقای روحانی در فرانسه برگزار می‌شود حذف کند. وقتی فرانسوی‌ها از قبول این درخواست امتناع کردند مقامات ایرانی راه‌حل دیگری ارائه دادند: شام را منحل به جای آن صبحانه برگزار شود. مجددا اینجا مقامات ایرانی قصد داشتند قوانین و مقررات خود را در کشوری با حکومت متفاوت اعمال کنند.

هفته‌ی گذشته وزیر ارتباطات ایران خبر داد که اپلیکیشن پیام‌رسان “تِلِگرام” که بین ایرانیان بسیار محبوب است، پذیرفته تا برای نظارت بر محتوای “غیراخلاقی” در ایران، ماموران ایرانی استخدام کند. تعریف دقیقی از آن‌چه مقامات آن را غیراخلاقی می‌دانند ارائه نشده است و این امری است که بسیاری از ایرانیان را به خطر می‌اندازد. ایرانیانی که هم‌اکنون نیز در ترس زندگی می‌کنند. اخیرا یک کارتونیست زندانی زن (آتنا فرقدانی) به خاطر دست دادن با وکیل خود دادگاهی شد. حال چه اتفاقی خواهد افتاد اگر یک نفر کاریکاتور یا مطلبی در انتقاد از حکومت ایران در تلگرام منتشر کند؟ آیا تلگرام باید آن را گزارش دهد؟ این شرکت در ایران هیچ دفتری ندارد و مقرّ آن در آلمان است. این شرکت‌ها تا کجا به دولت ایران اجازه‌ی دست‌درازی خواهند داد؟

از زمان انقلاب ۱۹۷۹ ایده‌ی صدور انقلاب یکی از رویاهای مقامات ایران بوده است. اما این رویا واقعا تا چه حد دست‌نیافتنی است؟ در حال حاضر به نظر می‌رسد که دولت ایران توانایی اعمال کنترل بیشتری بر زندگی خصوصی شهروندان ایرانی در داخل کشور دارد و این امر به لطف جوامع بین‌المللی امکان‌پذیر شده است. با توجه به چنین نقض واضحی از آزادی‌های شهروندی، واکنش آن‌هایی که با ایران مشغول معامله هستند و افرادی که در جوامع آزاد زندگی می‌کنند می‌تواند تاثیر بسیاری بر زندگی ایرانیان داخل کشور داشته باشد. همچنین به باقی دنیا نشان خواهد که واقعا پشتیبان چه چیز هستند، آزادی یا سود؟

—————————————–

  • * آرش سبحانی، موزیسین و فعال ایرانی مقیم امریکا است. نسخه‌ی انگلیسی این یادداشت روز ۲۵ ژانویه (۵ بهمن) در روزنامه‌ی هافینگتون‌پست امریکا منتشر شده است.

بیشتر بخوانید:

نظرتان را بنویسید