گزارش اقتصادی نیمه دوم مرداد: از افزایش دریاخواری در سواحل جنوب تا تجارت مافیایی پای مرغ

Iran-Economy

مرکز مطالعات لیبرالیسم یوحنا نجدی و سعید قاسمی‌نژاد: اقتصاد ایران در نیمه دوم مردادماه روزهای کم افت و خیزی را از سر گذراند که به نظر می‌رسد ناشی از ادامه‌ی انتظار مردم و فعالان اقتصادی نسبت به نهایی شدن توافق هسته‌ای و تاثیر آن برا اقتصاد کشور باشد. کاهش بهای نفت ایران به کمتر از بشکه‌ای ۵۰ دلار، احتمال استیضاح وزیر اقتصاد، رشد ۴۰ درصدی نقدینگی و گزارش‌هایی مبنی بر آلوده بودن میوه‌های وارداتی به صورت قاچاق را می‌توان ار جمله مهم‌ترین خبرهای اقتصاد ایران در نیمه دوم مرداد ۱۳۹۴ دانست.

جزییات حساب‌های بانکی و معاملات در اختیار سازمان مالیات

به دنبال ابلاغ قانون جدید مالیات‌های مستقیمدر جمهوری اسلامی، از این پس بانک‌ها و سازمان‌های دولتی موظف شده‌اند که اطلاعات حساب‌های بانکی و معاملات افراد و شرکت‌ها را در اختیار سازمان امور مالیاتیقرار دهند.

این قانون روز ۲۷ مرداد از سوی حسن روحانی، رییس جمهوری اسلامی برای اجرا به وزارت اقتصاد ایران ابلاغ شد.

بدین ترتیب، بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری، سازمان ثبت اسناد، شهرداری و دیگر دستگاه‌هایی که با کسب درآمد و ثبت دارایی افراد ارتباط دارند، موظف هستند که اطلاعات تعیین شده در این قانون را در اختیار سازمان امور مالیاتیقرار دهند.

در خبری دیگر مربوط به اقتصاد کلان در جمهوری اسلامی، رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایرانروز ۲۴ مردادماه با تاکید بر اینکه «تحریم‌ها تنها ۲۵ درصد بر روی اقتصاد ایران تاثیرگذار بوده است»، هشدار داد که «کسی نباید فکر کند پس از برداشته شدن تحریم‌ها، وضعیت اقتصاد کشور خیلی خوب می‌شود».

محسن جلال‌پور با انتقاد از اقتصاد نفتی در ایران افزود: «اقتصاد نفتی، سرمایه ملی را تبدیل به هزینه‌های جاری کرد و روز به روز دولت بزرگ‌تر و بخش خصوصی کوچک‌تر گردید و به این ترتیب اقتصاد کشور دچار مشکلات عدیده‌ای شد

وی یک هفته پیش از آن نیز با طرح انتقادهایی تند، اقتصاد ایران را بیمارتوصیف کرد و ادامه داد که مسائلی از جمله قاچاق کالا «تب این بیماری را افزایش داده است».

او همچنین خاطرنشان کرد: «این اقتصاد بیمار با وجود قاچاق و فساد که در آن ریشه دوانیده، فضاى کسب و کار را سخت کرده است

تورم ۱۳ درصدی در روستاها؛ رشد ۴۰ درصدی نقدینگی

خبرگزاری ایسنا، روز ۲۸ مردادماه با انتشار گزارشی ضمن استناد به آمارهای بانک مرکزینوشت که بر اساس این آمارها، در سال گذشته «رشد نقدینگی ۲۲/۳ درصد، رشد اقتصادی سه درصد، تورم ۱۵/۶ درصد و شاخص بورس ۶۲ هزار واحد بوده است».

این گزارش می‌افزاید که رشد اقتصادی ایران بدون نفت نیز ۲/۸ درصد برآورد می‌شود.

یک مقام مسوول در بانک مرکزینیز روز ۲۶ مردادماه از رشد تقریبا “۴۰ درصدینقدینگی در سال جاری خبر داد.

ابوالفضل اکرمی، مدیر دفتر اقتصادی بانک مرکزیاعلام کرد که رشد نقدینگی برای سال ۱۳۹۴ حدود ۳۸/۳ درصد برآورد می‌شود.

به گفته وی این رقم برای سال گذشته نیز ۲۳/۳ درصد محاسبه شده است.

در همین حال، مرکز آمار ایرانروز ۱۷ مردادماه اعلام کرد که نرخ تورم روستایی در تیرماه گذشته، بدون تغییر نسبت به ماه قبلتر از آن، ۱/۱۳ درصد است.

بر پایه این گزارش، شاخص گروه اصلی خوراکی‌ها، آشامیدانی‌ها و دخانیات نسبت به تیرماه سال قبل نیز ۱۳/۹ درصد افزایش نشان می‌دهد.

خبرهای مربوط به استمرار تورم و افزایش نقدینگی در حالی منتشر می‌شود که قیمت نفت ایران نیز نوعی سقوط آزاد را تجربه می‌کند.

بر اساس جدیدترین گزارش‌ها، قیمت هر بشکه نفت صادراتی ایران در آخرین روزهای مردادماه به بهایی کمتر از ۵۰ دلار معامله شد. این در حالی است که در بودجه سال ۱۳۹۴، بهای هر بشکه نفت ایران ۷۰ دلار پیش‌بینی شده است.

به گقته‌ی مقام‌های مسوول در وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران، قمیت هر بشکه نفت ایران طی تنها ۲۱ روز با کاهش ۶ دلاری مواجه شده است.

بحران میوه‌ای؟!

در میانه‌های تابستان و همزمان با رسیدن میوه‌های تابستانی اما گزارش‌های نگران کننده‌ای در خصوص سلامت بسیاری از میوه‌های موجود در بازار منتشر شده است.

از جمله، یک عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامیروز ۲۶ مردادماه در گفتگو با خبرگزاری مهربا ابراز نگرانی از واردات غیرمجازمیوه به کشور گفت که «اگر موضوع واردات غیرمجاز میوه به کشور ادامه‌دار و وضعیت حادتر شود»، در آن صورت «مجلس به آن ورود می‌کند» و در نتیجه «دستگاه‌هایی که کوتاهی کرده‌اند، مشخص خواهند شد».

وی با هشدارهایی صریح‌تر ادامه داد: «ما شاهد ورود کالاهای قاچاقی به کشور هستیم که در نگاه اول کسی باور نمی‌کند این کالاها به شکل غیرمجاز و قاچاق وارد شده باشند

یک هفته پیش از آن نیز یک مقام مسوول در وزارت جهاد کشاورزینسبت به سلامت میوه‌های قاچاق به شدت ابراز نگرانی کرد.

مدیرکل دفتر میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری وزارت جهاد کشاورزیهشدار داد که میوه‌های قاچاق، حاوی مواد سمی غیراستانداردو بیش از اندازهاست و «مصرف آنها سلامتی شهروندان را تهدید می‌کند».

ابوالقاسم حسن‌پور افزود: «میوه‌هایی که به صورت قاچاق وارد می‌شوند، هیچ‌گونه نظارتی بر آنها وجود ندارد و مصرف آنها خطرناک است

وی از انگور شیلی، پرتقال، گریپ فروت، سیب و انبه به عنوان میوه‌هایی یاد کرد که بخشی از آنها «به صورت غیرقانونی و قاچاق وارد می‌شوند».

این در حالی است که وی روز ۲۸ مردادماه نیز با افشای برخی از موارد مربوط به قاچاق میوه گفت که وزارت جهاد کشاورزیاز مهر ماه سال گذشته برای واردات میوه تحت فشار زیادیقرار گرفته بود تا «مجوز واردات مرکبات را صادر کند».

آقای حسن‌پور با ابراز نگرانی در خصوص واردات بی‌رویه میوه به کشور افزود: «واردات میوه کشاورزان داخلی را بیچاره می کند

احتمال استیضاح وزیر اقتصاد

نمایندگان اصولگرای مجلس شورای اسلامی در جدیدترین اقدام خود علیه دولت حسن روحانی، در پی استیضاح وزیر اقتصاد دولت هستند.

با تصویب هیأت رییسه مجلس شورای اسلامی در نشست عصر ۱۸ مرداد ماه و بعد از صدور سومین کارت زرد برای علی طیب‌نیا، وزیر اقتصاد، روند استیضاح این عضو کابینه دولت حسن روحانی به جریان افتاد.

وزیر اقتصادبرای پاسخ به سوال‌هایی درباره مالیات اصناف که از سوی مهرداد بذرپاش، نماینده اصولگرای تهران مطرح شده بود، در مجلس حضور یافت اما پاسخ‌های وی، آقای بذرپاش را قانع نکرد و نتایج رأی‌گیری نیز مشخص ساخت که ۱۰۵ نفر از ۲۰۱۱ نماینده مجلس از پاسخ‌های آقای وزیر قانع نشده‌اند.

با این حال، شماری از نمایندگان مجلس درباره احتمال برگزاری یا عدم برگزاری جلسه استیضاح آقای طیب‌نیا اقدام به گمانه‌زنی کردند.

از جمله، سید ناصر موسوی لارگانی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامیروز ۲۸ مردادماه در گفتگو با خبرگزاری ایسناگفت: «این که بعضا گفته شده استیضاح وزیر اقتصاد منتفی است فعلا چنین چیزی مطرح نیست

در همین روز اما محمدرضا تابش، عضو اصلاح طلب مجلس شورای اسلامیبا اشاره به سخنان علی لاریجانی، رییس مجلس مبنی بر مخالفت با استیضاح وزیر اقتصاد گفت: «با اعلام مخالفت رییس مجلس با استیضاح طیب‌نیا احتمالا این استیضاح منتفی خواهد شد

علیرضا منادی سفیدان، عضو هیات رییسه مجلس شورای اسلامینیز در آخرین روز مردادماه با اشاره به تداوم جلسات متقاضیان استیضاح طیب‌نیا با نایب‌رییس مجلس و وزیر گفت که «هیات رییسه تمایلی به طرح استیضاح جدید ندارد».

باید در روزهای آینده منتظر ماند و دید که آیا نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی در آخرین ماه‌های فعالیت خود، بار دیگر یکی از وزیران کابینه حسن روحانی را با استیضاح مواجه خواهند کرد یا خیر.

دریاخواری و تجارت پای مرغ

در جدیدترین موارد فساد اقتصادی در جمهوری اسلامی، مقام‌های مسوول از افزایش موارد دریاخواریو همچنین تجارت مافیایی پای مرغخبر داده‌اند.

خبرگزاری مهرروز ۱۶ مردادماه در گزارشی از رسیدن دریاخواران به سواحل جنوببه ویژه قشم و کیش خبر داد و نوشت که دریاخواران «علاوه بر تجاوز به حریم دریا، مناطق حفاظت شده را هم تخریب کرده‌اند».

بر پایه این گزارش، دریاخواران «وارد حریم دریاها و رودخانه‌ها شده و اقدام به خشک کردن آب‌ها و ساخت و ساز می‌کنند؛ موضوعی که علاوه بر نابودی جنگل‌ها و مراتع به محیط زیست دریا هم آسیب وارد می‌کند».

مهراز افزایش چشم‌گیر موارد دریاخواری در جنوب کشورخبر داده به گونه‌ای که متخلفان «در مناطق کم‌عمق، اقدام به خشک کردن دریا کرده و بدون توجه به حریم ۶۰ متری دریا، ساخت و ساز می‌کنند».

در همین ارتباط، پیروز حناچی، دبیر شورای عالی شهرسازی و معماریبا تاکید بر اینکه «میزان تخلفات بالاست»، می‌گوید که «در مناطق شمال و جنوب کشور به خصوص در جزایر کیش و قشم نه تنها به حریم دریا تجاوز شده بلکه در مناطق حفاظت شده، اقدام به ساخت و ساز کرده‌اند».

 به گفته وی، آشکارترین موارد دریاخواری را می‌توان در سواحل کیش، رامسر و بندرعباس مشاهده کرد.

محمدرضا الهیار، عضو هیات عامل سازمان بنادر و دریانوردینیز از تشکیل ۱۰۰ پرونده دریاخواری در مراجع قضایی خبر داده و می‌گوید که «بخش زیادی از مشکل ما در استان مازندران است».

در خبری دیگر در ارتباط با فساد در جمهوری اسلامی، خبرگزاری مهراز شکل‌گیری مافیای جدیدی خبر داد که در زمینه تجارت پای مرغفعالیت می‌کند.

بر پایه این گزارش، طی چند ماه گذشته به دلیل فعالیت زیرزمینی گروهی مافیاییدر استان فارس که صرفا در زمینه تجارت پای مرغفعالیت می‌کنند، پای مرغدر فروشگاه‌های این استان نایابشده است.

احد بهجت حقیقی، مدیرکل تعاون روستایی استان فارسروز ۲۷ مردادماه در سخنانی در مراسم تجلیل از خبرنگاران درباره علت کاهش چشم‌گیر صادرات پای مرغ از این استان گفت: «متأسفانه گروهی با استفاده از مشکلات تحریم با تشکیل دادن مافیایی بزرگ اقدام به صادرات پای مرغ از استان فارس کردند

به گفته وی، مافیای مزبور از طریق تجارت غیرقانونیپای مرغ و صادرات آن به خارج از کشور، به سود زیادیدست یافته است.

واحدهای صنعتی تعطیل و نیمه‌تعطیل در استان‌های مختلف

در یکی از آخرین خبرهای مربوط به واحدهای صنعتی و تولیدی غیرفعال در کشور، علی‌اصغر جمعه‌ای، رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان سمنانروز ۲۹ مردادماه اعلام کرد که «۲۰ تا ۲۵ درصد واحدهای صنعتی و تولیدی استان غیر فعال و تعطیل هستند» و بیش از ۷۰ درصد واحدهای فعال نیز «با زیر ۵۰ درصد ظرفیت خود کار می‌کنند».

به گفته وی در حال حاضر تنها «چهار تا پنج درصد واحدهای تولیدی و صنعتی این استان به صورت کامل از تمام ظرفیت خود استفاده می‌کنند و فعال هستند».

از استان اردبیل نیز خبر می‌رسد که بیش از یک‌چهارم واحدهای صنعتی و تولیدی این استان، در رکود به سر می‌برند.

ابراهیم فریدی، مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی استان اردبیلروز ۲۱ مردادماه در یک نشست خبری با بیان اینکه «۷۰ درصد واحدهای صنعتی استان اردبیل مشکل نقدینگی دارند»، گفت که ۲۵ درصد واحدهای تولیدی فعال در شهرک‌های صنعتی این استان نیز دچار رکودهستند.

یک مقام مسوول در استان بوشهر در جنوب ایران نیز از نزدیک به دو هزار پروژه عمرانی نیمه‌تمام در این استان خبر داده است.

معاون سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان بوشهرروز ۱۸ مردادماه گفت که «یک هزار و ۷۰۰ پروژه نیمه‌تمام عمرانی در استان بوشهر وجود دارد» و تکمیل این پروژه‌ها به ۱۲ هزارمیلیارد ریال اعتبارنیازمند است.

اصغر ناصری خاطرنشان کرد که «بیشتر این پروژه‌ها مربوط به سال‌های ۱۳۸۶ به بعد است».

در همین حال، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارتنیز روز ۱۹ مردادماه با تاکید بر اینکه «حدود ۷۰ درصد از واحدهای صنعتی و تولیدی مشکل نقدینگی دارند» ابراز امیدواری کرد که این مشکل با همکاری بانک‌هاحل شود.

محمدعلی سیدابریشمی تصریح کرد که ۷۰ درصد از تعطیلی واحدهای صنفی در فاصله سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ رخ داده است.

افزایش بهای ارز و طلا

بهای طلا، دلار و یورو در نیمه دوم مردادماه به طور محسوسی افزایش یافتند. قیمت دلار امریکا از ۳۳۲۵ تومان در ۱۶ مردادماه به ۳۴۸۰ تومان در پایان این ماه رسید و یورو نیز از ۳۶۵۵ تومان به ۳۸۲۰ تومان افزایش پیدا کرد.

بهای سکه تمام بهار آزادی نیز با جهشی محسوس از ۸۷۰ هزار و ۳۰۰ تومان در نیمه مردادماه به ۹۳۴ هزار و ۵۰۰ تومان در ۳۱ مردادماه افزایش پیدا کرد و سکه نیم بهار آزادی نیز از ۴۷۲ هزار به ۴۸۰ هزار تومان رسید.

شاخص بورس نیز در پایان معاملات روز ۳۱ مردادماه در کانال ۶۵ هزار واحدی به کار خود پایان داد. به گفته کارشناسان، بورس همچنان از مشکلاتی نظیر کمبود نقدینگی و رکود تورمی حاکم بر بازار اقتصادی رنج می‌برد.

در همین خصوص، حسن قالیباف اصل، مدیر عامل شرکت بورسروز ۲۶ مردادماه با بیان اینکه «در حال حاضر تنها در بازار سرمایه وضعیت رکودی حاکم نیست»، گفت که «در سایر بازار‌ها اثر رکود سیاست انقباضی و کمبود نقدینگی قابل مشاهده است».

فعالان بازار بورس امیدوار هستند که با سفر چند مقام بلندپایه اروپایی به تهران طی هفته‌های پیش‌رو، وضعیت این بازار تا حدودی از رکود کنونی خارج شود؛ هرچند که پیش‌بینی‌های قبلی در خصوص بهبود شاخص بورس پس از توافق هسته‌ای، به حقیقت تبدیل نشد.

نظرتان را بنویسید